Το επίπεδο αυτό του μόνιμου εκθεσιακού χώρου περιλαμβάνει έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο ανάπαυσης για τον επισκέπτη, που φέρει διακόσμηση χαρακτηριστική της οθωμανικής περιόδου. Πρόκειται για τον Οντά ή Καλό Δωμάτιο ή Δωμάτιο Υποδοχής ή Αρχονταρίκι, όπως συχνά λεγόταν στην ελληνική παραδοσιακή αρχιτεκτονική ορολογία. Ο Οντάς αποτελούσε το κεντρικό δωμάτιο της αστικής οικίας, με μορφή και διακόσμηση κοινές σε Μουσουλμάνους, Εβραίους και Χριστιανούς. Οι τοίχοι του ζωγραφίζονταν με γεωμετρικά σχέδια, ποικίλα άνθινα θέματα, ανεικονικές κοσμικές και βουκολικές παραστάσεις και γιορτινές σκηνές μέσα σε πλαίσια. Στο δάπεδο του Οντά, που καλυπτόταν με τα καλύτερα χαλιά, υπήρχαν χαμηλά και αναπαυτικά μιντέρια (υπερυψώσεις του δαπέδου), τα οποία τα μέλη της οικογένειας και οι φιλοξενούμενοί της χρησιμοποιούσαν για ύπνο και ανάπαυση. Οι Εβραίοι του ελλαδικού χώρου χρησιμοποιούσαν τον Οντά, πέραν των καθιερωμένων, και για τελετές, όπως αρραβώνες, γάμους και περιτομές. Οι ταμπλάδες (ξύλινα πλαίσια) του «Οντά», ζωγραφίθηκαν από τον πρώτο διευθυντή του Μουσείου, τον αείμνηστο Νικόλα Σταυρουλάκη, για να καλύψουν τους τοίχους του στην προηγούμενη στέγη του Μουσείου. Έχουν επανατοποθετηθεί εδώ, προς τιμή της σημαντικής προσφοράς του στο Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος.

Ανάμεσα στον Οντά και την προθήκη του κύκλου της ζωής, βρίσκονται δύο προθήκες, πρόσφατες προσθήκες στο χώρο του ΕΜΕ, που είναι αφιερωμένες στους Εβραίους της Κρήτης. Τα εκθέματα βασίζονται σε οικογενειακά κειμήλια των οικογενειών Καπόν, Μινέρμπο και Άλμπερτ. Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων κοσμήματα, φωτογραφίες, έγγραφα και θρησκευτικά αντικείμενα, που χρονολογούνται περί τα τέλη του 19ου αιώνα, καθώς και αντικείμενα από την περίοδο της Κατοχής που ανήκαν στους διωκόμενους Εβραίους του νησιού.

Συνδεδεμένο άμεσα με την οικιακή οικονομία είναι το θέμα που καλύπτει η τελευταία προθήκη της μόνιμης έκθεσης: ο κύκλος της ζωής και η καθημερινή ζωή των Ελλήνων Εβραίων. Η εβραϊκή ζωή είχε πάντοτε ως επίκεντρο τη συναγωγή, χώρο προσευχής και μελέτης, καθώς και την εβραϊκή οικία, όπου οι παραδόσεις διατηρούνται και μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Οι γιορτές, οι ιερές τελετές, η προετοιμασία του φαγητού, η αφή των φώτων, η ευλογία των τέκνων και πολλές άλλες οικιακές τελετουργίες μετουσιώνουν την εβραϊκή οικία σε ένα τόπο ιερό. Η οικογενειακή ζωή κατείχε πάντοτε σημαντική θέση στην εβραϊκή παράδοση, συνεπώς ο γάμος υπήρξε ανέκαθεν ένα πολύ σημαντικό γεγονός σε κάθε κοινότητα, το οποίο συνοδευόταν στην Ελλάδα από μία σειρά τελετουργιών, με αφετηρία τον αρραβώνα και αποκορύφωμα την τελετή του γάμου, καθώς και χαρμόσυνους, εκτεταμένους εορτασμούς.

Δείτε επιλεγμένα αντικείμενα από την προθήκη

Επιστροφή