Αναμνήσεις

Αγαπητοί φίλοι,

Ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Αθήνας, η διευθύντρια του ΕΜΕ μοιράστηκε με τα μέλη της, σύντομες αναμνήσεις από τα εγκαίνια του ΕΜΕ, που έγιναν πριν 23 χρόνια, σαν σήμερα. Τις μοιραζόμαστε και εμείς μαζί σας, με ιδιαίτερη χαρά και με πολλές ευχές για το μέλλον του Μουσείου.

Η ομάδα του ΕΜΕ


«Αναμνήσεις από τα εγκαίνια του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, 10 Μαρτίου 1998», από την Ζανέτ Μπαττίνου.

Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος αναπτύχθηκε τα μεταπολεμικά χρόνια. Το 1977 ιδρύθηκε ένα μικρό μουσείο δίπλα στη Συναγωγή της οδού Μελιδώνη, με πρώτο του διευθυντή τον αείμνηστο Νίκο Σταυρουλάκη. Το 1984, μεταφέρθηκε σ’ έναν όροφο στη Λεωφόρο Αμαλίας 36.

Στα επόμενα χρόνια η δραστηριότητα του Μουσείου επεκτάθηκε σημαντικά και επέβαλε την αναζήτηση νέου χώρου για τη στέγασή του. Με οδηγό τις αυξανόμενες ανάγκες του Μουσείου, αλλά και το όνειρο της απόκτησης ιδιόκτητης στέγης, στα τέλη του 1997, ακριβώς είκοσι χρόνια μετά την ίδρυσή του, το Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος μεταφέρθηκε στην νέα, μόνιμη στέγη του, στο νεοκλασικό κτίριο της οδού Νίκης 39.

Στις 10 Μαρτίου 1998 και αφού είχαν προηγηθεί τα θρησκευτικά εγκαίνια, εγκαινιάστηκε το καινούργιο κτίριο του ΕΜΕ. Την τελετή του εγκαινιασμού είχε διοργανώσει ο αείμνηστος Μαρσέλ Γιοέλ, που διατηρούσε εταιρία δημοσίων σχέσεων, με τη συμβολή μελών του ΔΣ και του Συλλόγου Φίλων. Έγινε γρήγορα σαφές ότι έπρεπε να δημιουργηθεί μία ειδική διαδικασία για τα εγκαίνια και αποφασίστηκε η κοπή της κορδέλας να γίνει μόνο με την παρουσία του τότε Υπουργού Παιδείας, Γεράσιμου Αρσένη και ορισμένων επισήμων, να μαγνητοσκοπηθεί και να προβληθεί αμέσως μετά στο χώρο του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία, όπου έγινε η τελετή των εγκαινίων. Εκτός από την κύρια αίθουσα της εκδήλωσης, γινόταν ταυτόχρονη μετάδοση και σε παράπλευρη αίθουσα. Έτσι, πολιτικοί, διπλωμάτες, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών και πλήθος κόσμου, που ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη, παρακολούθησαν τα πολυαναμενόμενα εγκαίνια του ΕΜΕ.

Οι τότε Υπουργοί Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος και Παιδείας Γεράσιμος Αρσένης απηύθυναν προσφωνήσεις. Την ίδρυση του νέου Μουσείου χαιρέτησαν επίσης , ο τότε πρόεδρός του, αείμνηστος Σαμ Μπενρουμπή, ο πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Σαμουήλ – Μάκης Μάτσας, ο οποίος ανέγνωσε και μήνυμα του τ. Υπουργού Πολιτισμού Θάνου Μικρούτσικου, ο Δήμαρχος Αθηναίων Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο αείμνηστος πρόεδρος του ΚΙΣΕ Μωυσής Κωνσταντίνης, ο πρέσβης Αλέξανδρος Φίλων, ο οποίος ανέγνωσε και μήνυμα του Υπουργού Εξωτερικών Θεόδωρου Πάγκαλου, ο πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα Ραν Κουριέλ, ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη Άγγελος Δεληβορριάς, ο συγγραφέας Νίκος Δήμου και πολλοί άλλοι.

Ως επιμελήτρια ακόμη τότε του ΕΜΕ, είχα αναλάβει πολλά καθήκοντα για τη διοργάνωση των εγκαινίων, καθώς και το ρόλο της συντονίστριας της τελετής. Για μένα ήταν μια ιδιαίτερα συγκινητική βραδιά, το αποκορύφωμα πολλών μηνών εντατικής δουλειάς και κρίσιμων αποφάσεων για τη μετακόμιση των Συλλογών και την οργάνωση του νέου οίκου του Μουσείου. Το άγχος και η αγωνία ήταν μεγάλη, αλλά ευτυχώς, όλα πήγαν πολύ καλά και μια νέα εποχή, γεμάτη προκλήσεις και επιτυχίες, ξεκίνησε για το Μουσείο.

Στα 22 χρόνια που ακολούθησαν αυτή την αξέχαστη ημέρα, το ΕΜΕ ανάπτυξε όλες τις συμβατικές και ψηφιακές δραστηριότητές του, ιδιαίτερα τις εκθεσιακές, εκπαιδευτικές και ερευνητικές και αναβάθμισε τις υπηρεσίες του προς το κοινό. Δημιούργησε και παρουσίασε πάνω από 79 προσωρινές και ψηφιακές εκθέσεις στο χώρο του, όσο και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ενώ δημοσίευσε περισσότερα από 48 έντυπα και ψηφιακά έργα, με κορωνίδα τον δίγλωσσο Οδηγό του μουσείου (2014).

Ξεκίνησε το 2001, πρωτοποριακό πρόγραμμα εκπαιδευτικών δράσεων για το Ολοκαύτωμα και βρίσκεται ακόμη στην πρώτη γραμμή των συναφών δραστηριοτήτων. Με βάση το μοναδικό του ερευνητικό πεδίο και έργο, το ΕΜΕ ανακηρύχθηκε το 2014 Ερευνητικό Κέντρο από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Το 2018 πραγματοποίησε τη δημοσίευση πρωτότυπου Συντάγματος Εβραϊκών Επιγραφών (4ος αι. π.Χ. – 15ος αι. μ.Χ.) από τον ελληνικό χώρο, ενώ τον Δεκέμβριο 2019, το πρόγραμμα και η έκδοση έλαβαν το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Στις 10 Ιουλίου 2020, το ΕΜΕ αιτήθηκε και έγινε το δεύτερο μουσείο στην Ελλάδα, που έλαβε με ομόφωνη ψήφο/απόφαση του ΚΑΣ την Αναγνώριση-Πιστοποίηση Ιδιωτικού Μουσείου από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.