Home Sitemap | Newsletter
Αναζήτηση
» Εκθέσεις > Προσωρινές Εκθέσεις > Προσωρινές Εκθέσεις Τέχνης
  Προσωρινές Εκθέσεις Τέχνης

2010

Φωτογραφική Έκθεση «Σύλβια»


Η έκθεση πραγματοποιήθηκε μετά από συνεργασία του Μουσείου μας με το Ελληνικό Κέντρο Φωτογραφίας. «Σύλβια» είναι ο τίτλος μιας σειράς φωτογραφιών που τραβήχτηκαν από τον Βίκτωρ Κοέν την άνοιξη του 2004 σε μια επίσκεψη στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης Άουσβιτς, Μπιρκενάου και Μαϊντάνεκ στην Πολωνία. Σύλβια είναι το όνομα της γιαγιάς του καλλιτέχνη, μέλος εβραϊκής οικογένειας της Θεσσαλονίκης και επιζήσασα του Άουσβιτς. Η έκθεση, εντάχθηκε στο πλαίσιο του ετήσιου σεμιναρίου του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος για εκπαιδευτικούς, με τίτλο «Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα».
 

Φωτογραφική Έκθεση «Εικόνες Ελλήνων Εβραίων»

Με την  έκθεση αυτή το Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος  «ανοίγει» για το κοινό τις πύλες του Φωτογραφικού Αρχείου που διαθέτει, το οποίο περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό φωτογραφιών από όλο το φάσμα του εβραϊκού πολιτισμού στην Ελλάδα. Το φωτογραφικό υλικό του Μουσείου απαρτίζεται από πρωτότυπες Α/Μ φωτογραφίες και τα τυπωμένα αντίγραφα τους, από έγχρωμες φωτογραφίες και διαφάνειες, που χωρίζονται για εύκολη ταξινόμηση και πρόσβαση, σε εκατό περίπου θεματικές κατηγορίες. Η θεματολογία των φωτογραφιών είναι πλούσια και καλύπτει όλο το εύρος της ζωής των Εβραίων στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Η νέα έκθεση του Ε.Μ.Ε. περιλαμβάνει επιλογή φωτογραφιών, με κοινό παρονομαστή την αισθητική αρτιότητα. Αυτή τη φορά, η ιστορική πληροφορία που περιέχουν οι φωτογραφίες μπαίνει σε δεύτερη επίπεδο, ενώ προτεραιότητα αποτελούν η τέρψη των οφθαλμών και η μετάδοση του κλίματος και ύφους μιας εποχής.



"Ανοιχτό Παράθυρο" Μια έκθεση τέχνης του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος

Συνεχίζοντας την παράδοση της διερεύνησης της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής Ελλήνων Εβραίων δημιουργών, το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος παρουσιάζει στον ειδικό χώρο που διαθέτει, την έκθεση της καλλιτέχνιδας Λύντιας Αμπαστάδο «ανοιχτό παράθυρο». Είναι η δωδέκατη περιοδική έκθεση από την ίδρυση του Χώρου Σύγχρονης Τέχνης του Ε.Μ.Ε. και περιλαμβάνει 25 έργα ζωγραφικής.

Το έργο της Λύντιας Αμπαστάδο περιλαμβάνει μια σειρά από σχέδια με σινική μελάνη και πίνακες με ακρυλικό με θέμα τη Συναγωγή Ετς Χαΐμ των Χανίων. Χαρακτηριστικό της δουλειάς της είναι η χρήση του ασπρόμαυρου σε συνδυασμό με ένα βασικό χρώμα κάθε φορά. Η τεχνική της επικεντρώνεται στην απόδοση όγκων και μορφών συνενώνοντας βιωματικά στοιχεία και συμβολικές αναφορές.

“Με εφαλτήριο την συναισθηματική και την προσωπική σχέση με το θέμα μου, δημιούργησα μια σειρά από εικόνες καθαρές, αφηγηματικές, λέει η ίδια. Στόχος μου είναι να αναδείξω έννοιες και συμβολισμούς πέρα από τη συνήθη συμπύκνωσή τους σ’ ένα αναφορικό πλαίσιο, που συνήθως υπαγορεύεται από την ακρίβεια της εικόνας”.

Με μια ματιά ιδιωτική, πότε κρυφή, πότε κλεφτή, η Λύντια Αμπαστάδο αποτυπώνει γωνιές και σχήματα της Συναγωγής, με τεχνική μικτή, που συνδυάζει στοιχεία και υλικά, κάποια από εδώ, άλλα από αλλού, όπως και η ίδια η Συναγωγή.

Ο χώρος σημαντικός, σημαδιακός, αξέχαστος για τη νεαρή νύφη. Χώρος σύναξης, προσευχής, προσέγγισης, γνωριμίας και γυναικείων τελετουργικών, μεστός πνευματικότητας και πολυσήμαντος όπως είναι, προσεγγίζεται πολλαπλά από την καλλιτέχνιδα. Με τρυφερότητα και ευαισθησία, αφήνεται σε μια ανίχνευση της προσωπικής σχέσης της με τη Συναγωγή των Χανίων και γιορτάζει το μοναδικό ρόλο που έπαιξε στη ζωή της.

Το Ε.Μ.Ε. γιορτάζει μαζί της έναν ιδιαίτερο χώρο της ελληνικής εβραϊκής παράδοσης, που πρόσφατα, έγινε στόχος ηθελημένης βλάβης, αλλά και αποδέκτης αλληλεγγύης και στήριξης.

 

2008

Στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος φιλοξενήθηκε, από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2008, η έκθεση καλλιτεχνικής φωτογραφίας της διεθνούς φήμης φωτογράφου Franka Hörnschemeyer με τίτλο «Peenemünde», την οποία επιμελήθηκε ο κ. Αχιλλέας Τζώνης. Η βραδιά των εγκαινίων, στις 21 Ιανουαρίου 2008, έκλεισε με τους επισκέπτες ικανοποιημένους από το «άνοιγμα» του Μουσείου στη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή, καθώς είναι η πρώτη φορά που φιλοξενείται έκθεση ξένου καλλιτέχνη, αναδεικνύοντας την πρόθεση του Ε.Μ.Ε. να «συνομιλήσει» με εικαστικούς από άλλες χώρες και να αποτελέσει χώρο διερεύνησης μιας ευρύτερης προβληματικής γύρω από τα θέματα που το αφορούν.


2007

Στις 26 Απριλίου, στον χώρο σύγχρονης τέχνης του Ε.Μ.Ε. εγκαινιάστηκε η εικαστική πρόταση του Μωρίς Γκανή «Διαχωρισμοί». Ο καλλιτέχνης με δέκα ζωγραφικά έργα και μια μακέτα, απεικονίζοντας κυρίως προσωπικά του αντικέιμενα, παλιότερους πίνακές του, στοιχεία του χώρου του, αλλά και μορφές που παραπέμπουν κατευθείαν στο παρελθόν, σχολιάζει τη λειτουργία της μνήμης, καθώς και τις πολλαπλές σημασιοδοτήσεις της στην καθημερινότητα. Μιλά  για ερωτήματα πανανθρώπινα, όπως τη διπολική σχέση του ανθρώπου με το παρελθόν ή τη διαπλοκή της ατομικής μνήμης με τη συλλογική ανάμνηση-Ιστορία.


Τον Ιούλιο του 2007, κατόπιν πρόσκλησης της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ρόδου, στα πλαίσια μιας σειράς εκδηλώσεων με σκοπό να τιμηθεί η μνήμη των Εβραίων της Ρόδου και της Κω, οι οποίοι εκτοπίστηκαν τον Ιούλιο του 1944 και δολοφονήθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, παρουσιάστηκαν οι δύο εκθέσεις του Εβραϊκού Μουσείου «Κρυμμένα Παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής» και «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-1944» σε αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Κάστρου των Ιπποτών, στην παλιά πόλη της Ρόδου.  



2005


 «Συναγωγές της Ελλάδας: Φώς και Σκιές»

Στις 9 Μαΐου 2005, έγιναν, στο Χώρο Σύγχρονης Τέχνης του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, τα εγκαίνια της έκθεσης καλλιτεχνικής φωτογραφίας των Σαμουήλ Νεγρίν και του Ιωάννη Παναγάκου, με τίτλο «Οι Συναγωγές της Ελλάδας: Φως και Σκιές». Η έκθεση διήρκεσε έως την Άνοιξη του 2006.

Οι δύο φωτογράφοι, πριν από τέσσερα περίπου χρόνια, μοιράστηκαν με το Ε.Μ.Ε. τη σκέψη τους να συλλάβουν σε ασπρόμαυρο φιλμ εικόνες και λεπτομέρειες από όλες τις Συναγωγές της Ελλάδας στις οποίες θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση, είτε αυτές είναι σε λειτουργία είτε όχι.

Ξεκινώντας με αφορμή τη μεγάλη συναγωγή της Αθήνας, και έπειτα από μήνες περιηγήσεων στις άκρες της χώρας, οι δύο φίλοι επέστρεψαν με εκατοντάδες φωτογραφίες, από τις οποίες γεννήθηκε η ένατη έκθεση τέχνης του Μουσείου.

Οι φωτογραφίες αυτές δεν επιχειρούν μια ιστορική ή αρχιτεκτονική αποτύπωση. Οι δύο φωτογράφοι δεν επιχειρούν να περιγράψουν ή να αφηγηθούν κάτι. Αντίθετα, σκοπός τους είναι να συλλάβουν, με το φακό της μηχανής, την ατμόσφαιρα των χώρων τους οποίους προσεγγίζουν. Προερχόμενοι από δύο διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις, οι δύο καλλιτέχνες παρατηρούν, διαισθάνονται και απαθανατίζουν την ιδιαίτερη αίσθηση που αποπνέουν οι χώροι γύρω τους, χώροι πίστης και λατρείας, οι οποίοι ακόμα και έρημοι, διατηρούν μια μυστική ακτινοβολία, που διαποτίζει τον επισκέπτη και αποτυπώνεται με μοναδική ευαισθησία από το φακό. Ακολουθώντας το διεισδυτικό βλέμμα των δύο φωτογράφων, ο θεατής καλείται σε μια ιδιωτική, προσωπική επίσκεψη τους χώρους λατρείας των Εβραίων της Ελλάδας.

Η φωτογραφική μηχανή αποκαλύπτει μυστικά σημεία, διερευνά γωνίες απαρατήρητες από το ανυποψίαστο μάτι, χαϊδεύει σκεύη φορτωμένα με μνήμες και συμβολισμό, στέκεται σιωπηλά μπροστά από ιερά αντικείμενα, ανακαλύπτει απλές και ξεχασμένες λεπτομέρειες, ψαύει τα ίχνη του χρόνου στα φθαρμένα στασίδια, στις πολυκαιρισμένες πέτρες. Ακολουθεί την πορεία του φωτός μέσα στα κτήρια, πάνω στους τοίχους και τα σκεύη, παρατηρεί το παιγνίδι του φωτός με τις μορφές των αντικειμένων.

Οι καλλιτέχνες επέλεξαν αυτόματα το ασπρόμαυρο φιλμ, το μόνο το οποίο μπορεί να αποδώσει, κατά την ομόφωνη άποψή τους, τη μυστικιστική αίσθηση που αποπνέουν αυτοί οι χώροι. Η απουσία της ανθρώπινης μορφής από κάθε εικόνα, κάθε κάδρο λειτουργεί καταλυτικά. Η επιλογή των δύο φωτογράφων να συλλάβουν τις συναγωγές ελεύθερες από την ανάσα της ανθρώπινης παρουσίας δίνει τον πρώτο λόγο στα αντικείμενα, αφήνει το χώρο να συνομιλήσει με το φως. Και είναι ακριβώς αυτός ο διάλογος του φωτός με τις επιφάνειες που κάνει την εικόνα να πάλλεται με μια ιδιαίτερη, αέρινη υφή ηρεμίας και ζεστασιάς, μεταδίδει με μοναδική ευστοχία και λεπτότητα την κατανυκτικότητα των χώρων. Τα αντικείμενα ελεύθερα, μόνα, μιλούν για το άγγιγμα, για την παρουσία των ανθρώπων που δεν είναι εκεί, και που – σε κάποιες συναγωγές – δε θα ξαναπεράσουν.

2004

«Διάλογος με ένα Μουσείο»

Παράλληλα με την πολύ επιτυχημένη έκθεση του Μουσείου «Κρυμμένα Παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής» εγκαινιάστηκε και λειτούργησε η έκθεση τέχνης «Διάλογος με ένα Μουσείο». Οχτώ σύγχρονοι Έλληνες δημιουργοί (οι Αρτεμις Αλκαλάη, Κορνήλιος Γραμμένος, Βίκτωρ Κοέν, Αφροδίτη Λίτη, Κατερίνα Μερτζάνη, Λίνα Μπέμπη, Μάνθος Σαντοριναίος και Άγγελος Σκούρτης) κλήθηκαν να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους με ερέθισμα το θέμα των κρυμμένων παιδιών. Το αποτέλεσμα ήταν έργα ριζικά ανόμοια, δραματικά και ρηξικέλευθα στη σύλληψη και εκτέλεσή τους.

Φωτογραφίες και γλυπτά, ψηφιακά επεξεργασμένες εικόνες, ηχητικές παρεμβάσεις, κατασκευές από ύφασμα ή ετερόκλητα υλικά, έργα με εξπρεσσιονιστική ή συμβολική διάθεση, όλα φορτωμένα με πλήθος σημειολογικές αναφορές, εκτίθενται, με την επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης Αφροδίτης Κούρια, μέσα στις προθήκες της μόνιμης έκθεσης και γύρω από αυτές. Κρυμμένα, όπως τα παιδιά της ομώνυμης έκθεσης, τα σύγχρονα έργα έρχονται σε διάλογο με τα μόνιμα εκθέματα, μετατρέποντας το χώρο της έκθεσης σε ένα δυναμικό σύνολο, όπου οι δύο ενότητες των αντικειμένων αναπτύσσουν μια αμφίδρομη σχέση. Ο θεατής καλείται να ανακαλύψει τα έργα και να εμπλουτίσει την ανάγνωσή τους διερευνώντας τη σχέση τους με τα εκθέματα γύρω τους και αναζητώντας ερμηνείες που προκύπτουν από αυτή.
 

2003

Τζούλιο  Καΐμη

Εικοσιένα χρόνια μετά το θάνατο του Τζούλιο Καΐμη (1897-1982), το Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος πραγματοποίησε μεγάλη αναδρομική έκθεση του αντισυμβατικού ζωγράφου, τεχνοκριτικού και λαογράφου, που ακόμη και σήμερα παραμένει άγνωστος. Αφορμή για την έκθεση υπήρξε η δωρεά 14 έργων τέχνης του ζωγράφου στο Μουσείο από την οικογένεια Σαμ Μπενρουμπή στη μνήμη της συζύγου του, Ρίκας.

Εκτός από τα δωρηθέντα έργα, η έκθεση περιλαμβάνει πίνακες, σχέδια, και πολλαπλά τεκμήρια από τη ζωή και την πνευματική δράση του Καΐμη από τη συλλογή του Μουσείου, καθώς και από την ιδιωτική συλλογή του μελετητή του καλλιτέχνη, Μισέλ Φάις. Ο ίδιος επιμελήθηκε και το λεύκωμα / κατάλογο της έκθεσης, Giulio Caïmi, που παρουσιάστηκε κατά την τελετή των εγκαινίων. Φωτίζει την πολυδιάστατη πολιτισμική διαδρομή ενός ανθρώπου που έζησε, όπως εύστοχα διατύπωσε ο Γιάννης Τσαρούχης, «υπεράνω του ψόγου και του επαίνου».

Την ίδια ημέρα (26 Μαρτίου 2003) έγινε επίσης και η τελετή αφιέρωσης της «Αίθουσας Τέχνης Μπενρουμπή» προς τιμή της οικογένειας που τόσα πολλά έχει προσφέρει στο Μουσείο. Η έκδοση του λευκώματος και η εκδήλωση των εγκαινίων αποτέλεσαν επίσης χορηγία της οικογένειας Μπενρουμπή στη μνήμη της αείμνηστης Ρίκας Μπενρουμπή.



2002

 «Οι Δημιουργοί του Τλον», του Βίκτωρα Κοέν

Η έκθεση «Οι Δημιουργοί του Τλον», που βασίζεται στο αντίστοιχο διήγημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, λειτούργησε στο Χώρο Σύγχρονης Τέχνης του Μουσείου από το Μάρτιο ως το Σεπτέμβριο του 2002. Τα έργα δημιουργήθηκαν αρχικά για την έκθεση «Η Δικαίωση του Τλον» στα πλαίσια της «Φωτοσυγκυρίας 2001» που έγινε στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για μια σειρά προσωπογραφιών που παρουσιάζουν τους «Αχρείους Γραφειοκράτες» του φανταστικού κόσμου του συγγραφέα. Ο καλλιτέχνης, Βίκτωρ Κοέν, χρησιμοποίησε την περίπλοκη τεχνική της ανθρακογραφίας σε γυαλί στην προσπάθειά του να αποδώσει αυτά τα «Αρχέτυπα του Κακού» και την ομοιότητά τους με κάποιους άλλους, που με ανατριχιαστικό υπολογισμό και συστηματικότητα προσπάθησαν να εξοντώσουν το δικό του λαό. Θεωρεί πως ένα σκοτεινό διαχρονικό νήμα συνδέει όλους όσοι έχουν την ευκαιρία ή τη δυνατότητα να κάνουν κακό και το κάνουν.

«Καλειδοσκόπιο Μνήμης», του Σάμη Ταμπώχ

Στις 4 Δεκεμβρίου του 2002 έγιναν τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής του Σάμη Ταμπώχ με τίτλο «Καλειδοσκόπιο Μνήμης». Παιδί της δεύτερης γενιάς του Ολοκαυτώματος, ο Σάμης Ταμπώχ δεν ήταν δυνατό να μην επηρρεαστεί από τη σκιά του. Τα δεκαεπτά έργα της έκθεσης αναφέρονται σ' αυτό, με αφετηρία τη φράση Arbeit Macht Frei (Η Εργασία Απελευθερώνει) που η σκληρή ειρωνία της σημάδεψε το τέλος τόσων ανθρώπινων ζωών. Η φράση συλλαβίζεται οδυνηρά, ψηλαφητά από πίνακα σε πίνακα, με κάθε γράμμα φασματικά τυπωμένο πάνω σε λευκό, κενό μουσαμά, όπου περιστασιακά μόνο εισβάλλει βίαια το χρώμα. Το γυμνό αυτό τοπίο πλάθεται με την τεχνική του κολλάζ από χάρτινα κουρέλια, σχισμένα, προχρωματισμένα με βαριές πινελιές μαύρου και γκρίζου, θυμίζοντας θραύσματα μνήμης των «...συγγενών που δεν αξιώθηκα να γνωρίσω, αφού ποτέ δε γύρισαν από τα στρατόπεδα», όπως λέει ο ίδιος ο καλλιτέχνης.
 


2001


«Αναζήτηση Προσώπου»

Στις 25 Ιουνίου 2001 εγκαινιάστηκε η ομαδική έκθεση «Αναζήτηση Προσώπου» η οποία έληξε τον Ιανουάριο του 2002. Αφορμή της έκθεσης υπήρξε το ερώτημα, πώς το μάτι του καλλιτέχνη συλλαμβάνει τα ερεθίσματα ενός Μουσείου. Οι τέσσερις καταξιωμένοι νέοι δημιουργοί που συμμετείχαν κλήθηκαν να περιηγηθούν στο Μουσείο και να καταθέσουν ο καθένας τη δική του απάντηση. Η Άρτεμις Αλκαλάη, δούλεψε με χειροποίητα υφάσματα και ταλέθ για να διερευνήσει την εσωτερική ζωή του ανθρώπου που προσεύχεται. Η Μαριλένα Ζάμπουρα, με χρώμα γεμάτο ένταση, παρουσίασε ένα διαθρησκευτικό δεσμό μεταξύ θείου και ανθρώπινου. Ο Δημήτρης Σεβαστάκης χρησιμοποίησε το δέντρο ως σύμβολο της γνώσης και της πίστης. Τέλος, ο Ηλίας Χαρίσης εστίασε στον άνθρωπο και την αγωνιώδη του προσπάθεια να σβήσει την υπαρξιακή του δίψα.
 

1999

Φάλης Λεών, ζωγραφική

Τον Απρίλιο του 1999, ο ζωγράφος Φάλης Λεών προσέφερε έντεκα πίνακές του στο Εβραϊκό Μουσείο. Τα έργα αποτελούν έναν κύκλο υπό το γενικό τίτλο «Shoah» και εκτέθηκαν στην Αίθουσα Σύγχρονης Τέχνης του Μουσείου. Στις 3 Νοεμβρίου έγινε ειδική παρουσίαση των έργων για εκλεκτούς Φίλους του Μουσείου. Ακολούθησε κοκτέηλ, το οποίο ήταν προσφορά του Συλλόγου Αμερικανών Φίλων.





  Άρτεμις Αλκαλάη, «Μνήμη»

Από το Νοέμβριο του 1999 ως τον Ιανουάριο του 2000, διήρκεσε η έκθεση σύγχρονης τέχνης με τίτλο «Μνήμη», η οποία πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία του Συλλόγου Αμερικανών Φίλων του Ε.Μ.Ε. Η καλλιτέχνης, Άρτεμις Αλκαλάη, παρουσίασε μια σειρά έργων με θέμα την αποσπασματικότητα και το φευγαλέο της μνήμης. Ο συνδυασμός των υλικών και αντικειμένων, που χρησιμοποιεί η καλλιτέχνης, δείχνουν μια προσωπική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος, της ανθρώπινης διάστασης στη ζωή και τον πόνο της απουσίας, μέσα από τα αντικείμενα. Μέσα από προσωπικές, οικογενειακές και ιστορικές μνήμες, η καλλιτέχνης διερευνά την καταστροφή, τον αποχωρισμό και την απουσία, σε έναν κόσμο παράξενα τρυφερό και συγχρόνως εφιαλτικό.


1998


Τζούλιο Καΐμη, ζωγραφική
 

Η πρώτη έκθεση σύγχρονης τέχνης του Μουσείου στο νέο του κτήριο ήταν μια έκθεση δεκατεσσάρων έργων ζωγραφικής του Τζούλιο Καΐμη. Ο Κερκυραίος εβραίος μελετητής της λαϊκής παράδοσης και αισθητικής, σύγχρονος και φίλος πολλών σημαντικών προσωπικοτήτων των Ελληνικών γραμμάτων και τεχνών, αναγνωρίζεται σήμερα ως ένας βαθιά σκεπτόμενος καλλιτέχνης που αναζήτησε την κληρονομιά της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην Ελληνική Λαϊκή Τέχνη. Τα έργα ανήκουν στη συλλογή της οικογένειας Μπενρουμπή.

Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος 2010 | Powered by Web Arts