Ι. Στο χώρο του Μουσείου

2012

Raoul Wallenberg: Man Amidst Inhumanity

Tη Δευτέρα 22 Οκτωβρίου, εγκαινιάστηκε στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος η περιοδική έκθεση, με τίτλο «Raoul Wallenberg. Man Amidst Inhumanity». Η έκθεση είναι αφιερωμένη στον στο γενναίο Σουηδό διπλωμάτη Ραούλ Βάλλενμπεργκ, ο οποίος έσωσε τη ζωή χιλιάδων Εβραίων της Ουγγαρίας στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ουγγαρίας και την Πρεσβεία της Σουηδίας στην Αθήνα. 

Ο Ραούλ Βάλλενμπεργκ, γόνος μίας οικογένειας Σουηδών εμπόρων, εγκαταστάθηκε στη Βουδαπέστη τον Ιούλιο του 1944, μόλις τέσσερις μήνες μετά τη γερμανική κατοχή της Ουγγαρίας. Ήδη, τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς, είχε εκδώσει με την ιδιότητα του διπλωμάτη 4.500 ειδικά διαβατήρια, τα οποία οι Ουγγρικές Αρχές μετά από τις επίπονες προσπάθειες του ιδίου είχαν χαρακτηρίσει ως «οικογενειακά έγγραφα», καταφέρνοντας με αυτόν τον τρόπο να διασώσει τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων.  Από το ξεκίνημα της δράσης του, συνεργάστηκε στενά με τον Ερυθρό Σταυρό, με διπλωμάτες άλλων ουδέτερων χωρών και με Ούγγρους σωτήρες. Παρά τους όποιους κινδύνους, καθώς και την αρνητική πολιτική εσωτερική κατάσταση, ο Ραούλ Βάλλενμπεργκ, θέτοντας σε κίνδυνο καθημερινά την ίδια του τη ζωή, δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για την σωτηρία των συνανθρώπων του.

Η περιοδική έκθεση του Μουσείου έχει διττή σημασία. Αφενός αποτελεί έναν φόρο τιμής στον άνθρωπο και σωτήρα Ραούλ Βάλλενμπεργκ, καθώς συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από τη γέννησή του. Αφετέρου, η περίπτωση του Ραούλ Βάλλενμπεργκ αποτελεί ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα ανθρωπισμού, σεβασμού προς τη διαφορετικότητα και ειρηνικής συνύπαρξης για τις νεώτερες γενιές, ειδικότερα, σήμερα και εξαιτίας των δυσκολιών, που διέρχεται η χώρα μας. Το έτος εορτασμού στη μνήμη του Ραούλ Βάλλενμπεργκ (2012) δίνει την αφορμή να τεθούν προβληματισμοί γύρω από σημαντικά κοινωνικά ζητήματα του σήμερα, όπως οι ανθρώπινες αξίες και τα δικαιώματα.
Η έκθεση θα διαρκέσει  έως την 11η Νοεμβρίου 2012

2008

«Εβραϊκές Γειτονιές της Ελλάδας»

Τον Μάιο του 2008 το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος εγκαινίασε την περιοδική έκθεση «Εβραϊκές Γειτονιές της Ελλάδας».
Η έκθεση αυτή στοχεύει στο να παρουσιάσει στον επισκέπτη κάποιες παραμέτρους της ζωής στις γειτονιές της Ελλάδας όπου ζούσαν Εβραίοι, κυρίως πριν από τον πόλεμο. Δεν επιχειρεί να εξάγει κάποιο μοναδικό, συγκλονιστικό συμπέρασμα, απλά να αφήσει ανθρώπους από όλη την Ελλάδα να μιλήσουν οι ίδιοι για τη γειτονιά όπου κατοικούσαν ως παιδιά ή νέοι, τόσο πριν από τον πόλεμο όσο και μετά από αυτόν.

Περιγράφουν τα σπίτια τους, τη ζωή τους, διασκεδάσεις και συγκεντρώσεις, γιορτές, παιχνίδια, επεισόδια, χαρακτήρες, συγγενείς και φίλους, τις σχέσεις τους με τους γείτονες, τις αναμνήσεις τους, τις αλλαγές που έφερε ο πόλεμος και ό,τι άλλο σχετικό είχαν να καταθέσουν. Έτσι, ο σημερινός επισκέπτης καλείται να γίνει κοινωνός σε οικείες, διαχρονικές και πανανθρώπινες ιστορίες, ενώ ταυτόχρονα προσλαμβάνει μια ζωντανή, αν και αναγκαστικά αποσπασματική, εικόνα ενός τρόπου ζωής πλούσιου σε παραδόσεις και ανθρώπινες σχέσεις, ενός κόσμου που ο πόλεμος κατέστρεψε για πάντα.

Το υλικό της έκθεσης αποτελούν φωτογραφίες, κείμενα και ζωντανές μαρτυρίες που έχουν αποτυπωθεί σε κάμερα. Οι δώδεκα κοινότητες για τις οποίες προέκυψαν μαρτυρίες και φωτογραφικό υλικό, παρουσιάζονται με αλφαβητική σειρά. Εκτός από την έντυπη παρουσίαση, η έκθεση περιλαμβάνει και μια οθόνη, όπου ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει τους ίδιους τους ανθρώπους και να ακούσει τα δικά τους λόγια. Ίσως τότε να σκεφτεί και τη δική του γειτονιά…

2003

«Κρυμμένα Παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής»

Το Σεπτέμβριο του 2003, εγκαινιάστηκε στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, η έκθεση «Κρυμμένα Παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής». Η έκθεση διερεύνησε το θέμα των κρυμμένων εβραιόπαιδων της Κατοχής, μέσα από δεκαέξι πραγματικές ιστορίες παιδιών από όλο τον ελλαδικό χώρο, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα από τις εμπειρίες, εξελίξεις και καταλήξεις που βίωσαν αυτά τα άτυχα «παιδιά» του πολέμου. Φωτογραφίες, παιχνίδια, χρηστικά αντικείμενα, τετράδια και ημερολόγια από εκείνες τις δύσκολες μέρες, εικονογραφούν τις λεπτομέρειες των μαρτυριών και υπογραμμίζουν την αυθεντικότητά τους.Η έκθεση αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα ενός κύκλου εκθέσεων, εκδόσεων, εκδηλώσεων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, που διήρκεσαν ως τις αρχές του 2005 και αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα που έχει δημιουργήσει το Ε.Μ.Ε. για το Ολοκαύτωμα. 


2001

«Παιδικά Πρόσωπα και Αντικείμενα του Αιώνα που Έφυγε»

Από τον Ιούνιο του 2000 έως το Φεβρουάριο του 2001 διήρκεσε η έκθεση «Παιδικά Πρόσωπα και Αντικείμενα του Αιώνα που Έφυγε», μια νοσταλγική ματιά στη βρεφική και παιδική ηλικία, που καλύπτει τη χρονική περίοδο από τα τέλη του 19ου αιώνα έως το 1950 περίπου. Πρόθεση του Μουσείου ήταν να συγκινήσει και να ξυπνήσει αναμνήσεις, καθώς επίσης να καταδείξει ότι ο ερχομός ενός παιδιού αποτελεί πηγή χαράς και ελπίδας για όλους τους ανθρώπους, και ότι ο τρόπος με τον οποίο προετοιμάζουν και γιορτάζουν την υποδοχή του είναι κοινός.

Ένα χρόνο νωρίτερα, το Μουσείο δημοσίευσε ανακοινώσεις ζητώντας από ενδιαφερόμενα μέλη του κοινού να βοηθήσουν δανείζοντας αντικείμενα από την παιδική τους ηλικία. Ως συνήθως, η ανταπόκριση των φίλων του Μουσείου ήταν άμεση και οικογενειακά ενθύμια, ρούχα, φυλαχτά, παιχνίδια, έπιπλα, σχολικά τετράδια και φωτογραφίες συνέρρευσαν, αφιερωμένα στη μνήμη αγαπημένων προσώπων. Αυτά αποτέλεσαν το μισό περίπου υλικό της έκθεσης. Καθώς μέρος του υλικού ανήκε σε παιδιά που χάθηκαν στα χρόνια του Ολοκαυτώματος, η έκθεση αποτέλεσε ένα διακριτικό μνημόσυνο στη σύντομη ζωή τους και αφιερώθηκε από το Μουσείο στη μνήμη τους.


2000

«Η Ισραηλιτική Κοινότητα Βόλου»

Στις 27 Φεβρουαρίου 2000 έγιναν τα εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης φωτογραφιών και αντικειμένων, «Η Ισραηλιτική Κοινότητα Βόλου» στο χώρο περιοδικών εκθέσεων του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος, η οποία διήρκεσε ως το Μάιο του 2000.









1999

«Φωτογραφίες από την Εβραϊκή Κοινότητα της Ρόδου»

Το Μάρτιο του 1998 έγιναν τα εγκαίνια έκθεσης φωτογραφίας με θέμα την Εβραϊκή Κοινότητα της Ρόδου. Η συλλογή των φωτογραφιών έγινε από τον Ααρών Χασών, ιδρυτή του Εβραϊκού Μουσείου της Ρόδου. Η έκθεση διήρκεσε ως το Μάρτιο του 1999.