Home Sitemap | Newsletter
Αναζήτηση
» Εκθέσεις > Ψηφιακές Εκθέσεις > Συναγωνιστής: Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση > Δανέλος Αλχανάτης
  Δανέλος Αλχανάτης

ΔΑΝΕΛΟΣ ΑΛΧΑΝΑΤΗΣ

          Ο Δανέλος Αλχανάτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1922. Τελείωσε το ιστορικό Θ’ Γυμνάσιο Αρρένων στην πλατεία Κουμουνδούρου και εισήχθη στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Όταν οι Γερμανοί καταλάμβαναν την Αθήνα, τελείωνε το πρώτο έτος.

          Με τα φοιτητικά αμφιθέατρα σε αναβρασμό, ήταν αδύνατο να μείνει έξω από την Αντίσταση. Στις αρχές του 1942 στρατολογήθηκε στο ΕΑΜ από τον συμφοιτητή του Νείλο Μαστραντώνη, αριστούχο σπουδαστή και ήρωα του ελληνοϊταλικού πόλεμου. Ο ενθουσιώδης Δανέλος ανέλαβε να συγκροτήσει το παρακλάδι του ΕΑΜ για τους Εβραίους και κατάφερε να συσπειρώσει αρκετούς ομόθρησκούς του,  αρχίζοντας από τους παιδικούς του φίλους, Μωύς Γιουσουρούμ, Ζακίνο Κοέν,  Ρομπέρτο Γιακάρ, Σίμο Βαλλεστάινκαι άλλους. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες  οργανωμένες εβραϊκές αντιστασιακές πρωτοβουλίες στην κατεχόμενη Ελλάδα. Η ομάδα απειθαρχούσε στα κελεύσματα της κοινότητας, σχεδίαζε τρόπους αντίστασης και συμμετείχε σε όλες τις μεγάλες κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα, ως κομμάτι του ΕΑΜ Νέων και αργότερα της ΕΠΟΝ. 

          Τον Οκτώβριο του 1943, άρχισε να υφαίνεται ο γερμανικός κλοιός γύρω από τους Εβραίους της Αθήνας. Ο Δανέλος χρησιμοποίησε το ψεύτικο όνομα «Θανάσης Σταματούκος» και κρύφτηκε στο Πυριτιδοποιείο (Αιγάλεω). Ηγειτονιά τους προστάτεψε, γνωρίζοντας πως ήταν Εβραίοι. Καθώς τα μπλόκα των Ταγμάτων Ασφαλείας επεκτείνονταν στις αθηναϊκές συνοικίες, διέφυγε με τη βοήθεια του ΕΑΜ στην Ερέτρια, μαζί με τα αδέλφια του και την οικογένεια του θείου του, Λεών Αζούβι. Τον Δεκέμβριο του 1943 προσχώρησε στο 7ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ Εύβοιας, με έδρα τη Στενή. Εκεί υπηρετούσαν ήδη οι Χαλκιδαίοι Λεών Αμάρ, Σαμίκος Φόρνης κ.ά. Πήρε μέρος σε πολλές μάχες, υπό τις διαταγές των ντόπιων καπετάνιων Γιώργου Δουατζή («Όθρυ») και Βαγγέλη Καραμιχάλη («Βύρωνα»). Λόγω των φρονημάτων του, εξορίστηκε για δύο χρόνια στην Ικαρία (1947-1949)και υπηρέτησε στρατιώτης ως «πολιτικά ανεπιθύμητος».

          Εργάστηκε ως αρχιτέκτονας μηχανικός, ενώ αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην κοινοτική οργάνωση των Ελλήνων Εβραίων. Μετά την Απελευθέρωση, συγκρότησε τον «Σύλλογο Ισραηλιτών Φοιτητών» και αναμίχθηκε ενεργά στην ανασυγκρότηση της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθήνας. Συμμετείχε στα διοικητικά συμβούλια της Κοινότητας από το 1960, ως πρόεδρος την περίοδο 1980-1995, και διετέλεσε πρόεδρος του ΚΙΣ (1977-1978).  Έφυγε από τη ζωή τον Αύγουστο του 2012. 

 

Η πίσω όψη της φωτογραφίας γράφει: «Νικάκος Αθανάσιος του Ιωάννου». Στην Αθήνα της παρανομίας, Οκτώβριος 1943 (Προσωπική συλλογή Ντέλιας Αλχανάτη).   
Φωτογραφία ταυτότητας την περίοδο της Κατοχής (Προσωπική συλλογή Ντέλιας Αλχανάτη).  
Φωτογραφικό ενθύμιο εξορίας: «17/7/1947 Εύδηλος Ικαρίας. Ο Καλαμάρας, ο Δανέλος, ο Ζακίνος, ο Ματαθίας. Σας φιλούν όλους» (Προσωπική συλλογή Ντέλιας Αλχανάτη). 
Στην Αθήνα μετά τα Δεκεμβριανά. Η κόπωση και η ανησυχία για τις εμφυλιακές διώξεις που θα ακολουθούσαν, ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του (Προσωπική συλλογή Ντέλιας Αλχανάτη).  

 
Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος | Powered by Web Arts