Home Sitemap | Newsletter
Αναζήτηση
» Δραστηριότητες > Νέα και Ανακοινώσεις
  9 – 11 ΜΑΪΟΥ 2013


ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΑΟΥΣΒΙΤΣ
 
9 – 11 ΜΑΪΟΥ 2013
 
 
Το έτος 2013, ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Γ. Γ. Θρησκευμάτων του Υπουργέιου Παιδείας, ένα πιλοτικό πρόγραμμα οργανωμένο από το Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος, για την πρώτη εκπαιδευτική επίσκεψη Ελλήνων μαθητών Α’ και Β’ Λυκείου στο Μουσείο και Μνημείο του Άουσβιτς. Το πρόγραμμα τέθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, και πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Νεολαίας και δια Βίου Μάθησης.
 
Η σημαντική αυτή προσπάθεια ξεκίνησε με διαδοχικές συναντήσεις με τους καθηγητές Λυκείου που είχε επιλέξει το Ε.Μ.Ε. για να συμμετέχουν στην προπαρασκευαστική φάση του προγράμματος, από έξι Λύκεια της Αθήνας και ένα της Θεσσαλονίκης. Η προετοιμασία του ΕΜΕ για το πρόγραμμα αυτό, βασίστηκε σε συνεργασία με οργανισμούς και φορείς του εξωτερικού, που διαθέτουν πολυετή εμπειρία στη διοργάνωση τέτοιων εκπαιδευτικών επισκέψεων, όπως το Holocaust Education Trust (HET) στο Λονδίνο, το σχετικό τμήμα του ιδρύματος Yad Vashem στην Ιερουσαλήμ και κυρίως το ίδιο του Μουσείο του Άουσβιτς.
 

Κατά την πρώτη συνάντηση (10 Απριλίου 2013), επιδόθηκαν στους συμμετέχοντες καθηγητές επιλεγμένες έντυπες και ψηφιακές εκδόσεις του Ε.Μ.Ε. και άλλων οργανισμών. Συζητήθηκε το περιεχόμενο, η προτεινόμενη χρήση και αναμενόμενη χρησιμότητα αυτών των εκδόσεων για την προετοιμασία των μαθητών.  Επίσης, δόθηκε στους καθηγητές ψηφιακός δίσκος ιστορικό, εκπαιδευτικό και επίκαιρο υλικό. Συζητήθηκε μαζί τους λεπτομερώς ο στόχος του προγράμματος, τα κριτήρια επιλογής των μαθητών τους, που θα συμμετείχαν σε αυτό, ο χρόνος και ο τρόπος προετοιμασίας των μαθητών και η συμβολή του Ε.Μ.Ε. στην όλη διαδικασία.  Η συνεργασία με τους καθηγητές ξεκίνησε με τρόπο απόλυτα θετικό, γόνιμο και εποικοδομητικό και συντέλεσε αποφασιστικά στην επιτυχία του προγράμματος.  

 
Η δεύτερη συνάντηση έγινε στις 23 Απριλίου 2013 και στόχος της ήταν η ενημέρωση για τα σχολικά πεπραχθέντα και ο συντονισμός του τρίωρου σεμιναρίου προετοιμασίας των μαθητών που είχε ήδη οργανώσει το Ε.Μ.Ε. Ανακοινώθηκε το πρόγραμμα του ταξιδιού και συζητήθηκαν επιμέρους ζητήματα.
 


Την Κυριακή 28 Απριλίου 2013, παρουσία εκπροσώπου του Γ. Γ. Θρησκευμάτων, συγκεντρώθηκαν στο Ε.Μ.Ε. οι μαθητές, καθηγητές και μερικοί γονείς για να συμμετέχουν στο προπαρασκευαστικό σεμινάριο. Μετά από μια εισαγωγή που αφορούσε στο πρακτικό μέρος του ταξιδιού και στα απαραίτητα ταξιδιωτικά έγγραφα, δηλώσεις και βεβαιώσεις, ξεκίνησε η ξενάγηση των παιδιών με μια εκτεταμένη συζήτηση για το ποιοι ήταν οι Έλληνες Εβραίοι, από πού ήρθαν και πότε, που εγκαταστάθηκαν, πόσοι ήταν και που ζούσαν πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακολούθησε ξενάγηση στα εκθέματα του Μουσείου με σταθερή αναφορά στους ανθρώπους που δημιούργησαν τα περιεχόμενα αντικείμενα, στην ιστορική πορεία τους στον Ελλαδικό χώρο, στην καθημερινή ζωή τους, στα ήθη και έθιμα και στις θρησκευτικές τους παραδόσεις. Αυτό συνέβαλε στο να αποκτήσουντα παιδιά μια πολυδιάστατη εικόνα της ζωής των Εβραίων στην Ελλάδα πριν από τον πόλεμο. Η ξενάγηση στάθηκε  ιδιαίτερα στο χώρο του Ε.Μ.Ε. που είναι αφιερωμένος στο Ολοκαύτωμα και εκεί μιλήσαμε για τα συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, για θύτες, θύματα και απλούς θεατές. Συζητήθηκε το θέμα των σωτήρων (rescuers), οι ιδιότητες, ο χαρακτήρας και η ηθική στάση των ανθρώπων, που επέλεξαν να βοηθήσουν τους κατατρεγμένους. Η συζήτηση συνεχίστηκε στο χώρο της περιοδικής έκθεσης του Μουσείου με τίτλο «Συναγωνιστής. Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση», για αντίδραση και αντίσταση, για προσωπική και κοινωνική ευθύνη, για θέματα προσωπικών επιλογών και για το πόσο μπορεί η δράση, έστω και ενός ανθρώπου να επηρεάσει τον τελικό απολογισμό ιστορικών γεγονότων ευρείας κλίμακας.
 


Στις 10 Μαΐου 2013 πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη πιλοτική επίσκεψη 17 μαθητών Λυκείου και 6 εκπαιδευτικών στο στρατόπεδο του Άουσβιτς, στα πλαίσια τριήμερου εκπαιδευτικού ταξιδιού στην Πολωνία. Η ξενάγηση διήρκεσε συνολικά οκτώ ώρες και κάλυψε τους χώρους του κεντρικού στρατοπέδου (Άουσβιτς Ι) και του στρατοπέδου του Μπίρκεναου (Άουσβιτς ΙΙ).
 


Στη συνέχεια, στις 23 Μαΐου του 2013, πραγματοποιήθηκε στο Ε.Μ.Ε. συνάντηση «αποθεραπείας» με τους καθηγητές και μαθητές που συμμετείχαν στο ταξίδι. Μετά από την διατύπωση γενικών παρατηρήσεων και εντυπώσεων, έγινε κυκλική ανάγνωση των κειμένων που είχαν ετοιμάσει τα παιδιά (ακολουθούν παρακάτω), γράφοντας ελεύθερα τις εντυπώσεις, τα συμπεράσματα και τις απόψεις τους για τις εμπειρίες του ταξιδιού. Ακολούθησε συζήτηση και σχολιασμός των γραπτών τους, αλλά και της πιο ισχυρής εντύπωσης που τους έμεινε από την επίσκεψη στο στρατόπεδο θανάτου.
 

Τελειώνοντας, συζητήθηκε με τους μαθητές, ότι μετά από αυτή την δυνατή και μεστή νοήματος εμπειρία τους, μπορούν εφόσον το επιθυμούν, να γίνουν «νεαροί πρέσβεις» μηνυμάτων κοινωνικής εγρήγορσης και ισότητας, σε διαδοχικά ευρύτερους κύκλους επικοινωνίας, όπως είναι η οικογένειά τους, το σχολείο τους, η κοινότητα στην οποία ζουν και η κοινωνία που τους περιβάλλει, εκμεταλλευόμενοι δεδομένες ευκαιρίες, αλλά και δημιουργώντας οι ίδιοι κατάλληλες περιστάσεις και εκδηλώσεις.
 
Το πιλοτικό αυτό πρόγραμμα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό και επιτυχές και στη χώρα μας, όπως και όπου αλλού έχει εφαρμοστεί, ενώ η χρησιμότητα και η σημασία του γίνονται φανερές και από τα γραπτά των μαθητών και καθηγητών που συμμετείχαν. Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος ευχαριστεί το Υπουργείο Παιδείας για αυτή την πρωτοβουλία και για την άψογη συνεργασία με το ΕΜΕ, ως προς την οργάνωση και ολοκλήρωση του προγράμματος, και συνιστά θερμά να καθιερωθεί αυτό, ως ετήσια επαναλαμβανόμενο.
 




ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥΣ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΟΥΣΒΙΤΣ
 

      Ιοβόλο τραύμα στην ψυχή  ήταν οι φωτογραφίες: το τότε και το τώρα. Η διαδικασία επιλογής των ανθρώπων, οι περισσότεροι απ’ τους οποίους θα χάνονταν τόσο σύντομα. Και στην ίδια αποβάθρα εμείς κι ένα άδειο βαγόνι, σιωπηλός μάρτυρας. Μπροστά στους θαλάμους που φωτογράφιζαν οι επισκέπτες, οι φωτογραφίες των γυμνών γυναικών που όδευαν στο μαρτύριο, μ’ ένα βλέμμα στο κενό. Ποιος ξέρει πού έτρεχε ο νους τους; Ήταν αυτές οι γυναίκες, οι άντρες, τα παιδιά που χαμογελούσαν μέσα στις φωτογραφίες της Έκθεσης του Birkenauκαι απέπνεαν τόση ευτυχία. Γάμοι, γιορτές, εκδρομές, στιγμιότυπα μιας ζωής ανέμελης. Απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, οι γείτονές μας, οι φίλοι μας, οι συγγενείς μας, εμείς οι ίδιοι. Και ξαφνικά, η ανατροπή, η καταστροφή, ο εξευτελισμός, το απροσδόκητο τέλος, ο θάνατος…


     Άνθρωποι από όλο τον κόσμο που μιλούσαν δεκάδες  διαφορετικές γλώσσες, ήταν γύρω μας στο Auschwitz-Birkenau,  για να τιμήσουν άνδρες, γυναίκες και παιδιά που δολοφονήθηκαν βάναυσα και αναίτια πάνω από εβδομήντα χρόνια πριν. Όλος αυτός ο κόσμος είναι η δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί ότι κάτι τέτοιο δε θα ξανασυμβεί. Η συνειδητοποίηση της τραγικότητας των γεγονότων, ανεξάρτητα από φυλή, εθνικότητα ή θρησκεία, είναι για τον καθένα μια απότομη ωρίμανση.

     Ο επισκέπτης σ’ έναν τέτοιο τόπο μαρτυρίου δηλώνει την ανάληψη της ευθύνης του να κρατήσει ζωντανό στη μνήμη του το τι συνέβη σε εκείνο το μέρος, ν’ αποτίσει  τιμή σ’ εκείνους που δολοφονήθηκαν, να καταδικάσει κάθε είδος ρατσισμού ή προκαταλήψεων, να συνειδητοποιήσει  τι είναι  ικανός να κάνει ο άνθρωπος, όταν πάψει να είναι άνθρωπος. Πάντα θα είναι για μένα ένα αξεδιάλυτο μυστήριο το πώς οι άνθρωποι μπορούν να διαπράττουν  τέτοιες φρικαλεότητες.
«Ὡς χαρίεν ἄνθρωπος, ὅταν ἄνθρωπος ᾖ». Πόσο όμορφος είναι ο άνθρωπος, όταν είναι άνθρωπος!
Α.Σ.
 
 
Οι εμπειρίες και τα συναισθήματα από την 8ωρη παραμονή στους χώρους του Μνημείου  αποτελούν συγκλονιστικό βίωμα και υπερβαίνουν τη δυνατότητα της λεκτικής αποτύπωσης  Η υλοποίηση του προγράμματος και στο μέλλον θα ήταν ευχής έργον. Το γεγονός ότι θα προσφέρεται η δυνατότητα σε μαθητές να προετοιμάζονται και να επισκέπτονται αυτόν τον τόπο μνήμης, και με τη σειρά τους να λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές της εμπειρίας στη σχολική κοινότητα , θα συμβάλει στην ικανότητά τους να  συνδέσουν την εθνική  με την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια  ιστορία, να νιώσουν πολίτες του κόσμου και να ευαισθητοποιηθούν για την αποτροπή πράξεων που πηγάζουν από ρατσιστική ιδεολογία
Μ.Φ.
 
Τι να πεις σ’ αυτά τα παιδιά που έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν την ιστορία σαν ένα κείμενο προς αποστήθιση ή έστω σαν μια άσκηση σωστού και λάθους; Που έχουν μάθει να μεταφράζουν τη ζωή τους σε μηνύματα ψηφιακά και σε αριθμούς που θα καθορίσουν μεθαύριο την αξία τους; Που συγχέουν πολλές φορές την πραγματικότητα με την εικονική πραγματικότητα; Και που διψούν για κάτι γνήσιο, για κάτι που πραγματικά θα μιλήσει στην ψυχούλα τους;
Ναι, μ’ αυτό το ταξίδι τούς είπαμε « το σκύλο σκύλο, το λύκο λύκο, το σκοτάδι σκοτάδι ».Ή μάλλον τούς τα δείξαμε. Οι ανάσες των ανθρώπων που χάθηκαν ακόμα ζωντανές μέσα στα απομεινάρια. Μας παίρνουν απ’ το χέρι και μας ταξιδεύουν στη φρίκη που έζησαν. Στην απόγνωση με την οποία έκλεισαν τον κύκλο της ζωής τους. Στα όνειρα που ασφυκτιούσαν  μαζί τους στους θαλάμους αερίων.
Τι να πεις, λοιπόν;
Δ.Χ.
 
Τέλος υπάρχουν οι θεατές. Όλοι αυτοί που μπορούσαν να δράσουν αλλά δεν έκαναν τίποτα. Απλά έβλεπαν. Ή πολλές φορές γύριζαν και το βλέμμα. Αυτό μου αποκάλυψε  μία άλλη πτυχή της ανθρώπινης φύσης: την αδιαφορία. Μα πώς γίνεται, θα ρώταγε κανείς όπως αναρωτήθηκα κι εγώ, να αδιαφορήσεις όταν βλέπεις όλα αυτά να συμβαίνουν; Κι όμως, γίνεται, ίσως λόγω του φόβου, ίσως λόγω την αναισθησίας, όσο άσχημο κι αν ακούγεται. Αλλά θεωρώ πως ήταν κυρίως ο φόβος. Άλλωστε φαίνεται πως σε έναν πόλεμο  για να κερδίσεις τον εχθρό πρέπει να του προκαλέσεις και φόβο, ανασφάλεια, ηττοπάθεια. Και οι ναζί το είχαν καταφέρει αυτό τουλάχιστον.
Μετά από την επίσκεψη πάντως κατάλαβα πως η αδιαφορία δεν είναι ποτέ η λύση, αφού η αδιαφορία πολλών στοίχισε τόσες ζωές. Αντίθετα ξέρω πλέον πως πρέπει και μπορούμε να παλέψουμε και να σωθούμε ή να σώσουμε τους επόμενους σε οποιαδήποτε περίσταση. Ακόμα και στις δύσκολες δικές μας εποχές δεν πρέπει να παραιτούμαστε ή να κλείνουμε τα μάτια μας και να γυρίζουμε την πλάτη στον διπλανό.
Κ.Π.



 

   
επιστροφή στη λίστα
Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος 2010 | Powered by Web Arts